I. Tổng quan bối cảnh thay đổi chính sách lao động Nhật Bản
Trong nhiều năm qua, chương trình Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản (Technical Intern Training Program – TITP) đã trở thành con đường phổ biến để hàng trăm nghìn lao động Việt Nam sang Nhật Bản làm việc. Tuy nhiên, chương trình này cũng bộc lộ không ít hạn chế: mục tiêu “đào tạo kỹ năng” chưa thực sự rõ ràng, tình trạng lao động giá rẻ, khó chuyển việc, dễ bị tổn thương về quyền lợi.
Trước thực tế đó, Chính phủ Nhật Bản đã tiến hành cải cách mạnh mẽ hệ thống tiếp nhận lao động nước ngoài. Tháng 6/2024, Nhật Bản thông qua hai dự luật sửa đổi quan trọng liên quan đến quản lý xuất nhập cảnh và chương trình thực tập kỹ năng cho người nước ngoài. Theo lộ trình, chương trình Thực tập sinh kỹ năng sẽ bị xóa bỏ và thay thế bằng chương trình mới mang tên “Việc làm để phát triển kỹ năng” – Ikusei Shuro, chính thức triển khai từ ngày 1/4/2027.
Tại Việt Nam, Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) đã ban hành Công văn số 12/CQLLĐNN-TTCACP ngày 07/01/2026, thông tin chi tiết về các quy định chuyển tiếp từ chương trình Thực tập sinh sang chương trình mới. Đây là văn bản mang tính định hướng quan trọng cho doanh nghiệp phái cử, người lao động và các tổ chức liên quan.
Vậy Ikusei Shuro là gì? Chương trình này mang lại cơ hội hay tiềm ẩn rủi ro gì cho lao động Việt Nam trong giai đoạn từ nay đến sau năm 2027?
II. Ikusei Shuro là gì?
Tại Việt Nam, Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) đã ban hành Công văn số 12/CQLLĐNN-TTCACP ngày 07/01/2026
2.1. Khái niệm Ikusei Shuro
Ikusei Shuro (育成就労) là thuật ngữ tiếng Nhật được dịch chính thức là “Việc làm để phát triển kỹ năng”. Đây là chương trình mới do Chính phủ Nhật Bản xây dựng nhằm thay thế hoàn toàn chương trình Thực tập sinh kỹ năng (Technical Intern Training Program – TITP) vốn tồn tại nhiều bất cập trong suốt hơn 30 năm qua.
Nếu như Thực tập sinh kỹ năng được xây dựng trên danh nghĩa “đào tạo – chuyển giao kỹ thuật”, thì Ikusei Shuro xác định rõ ràng và minh bạch bản chất là việc làm có trả lương, kết hợp với đào tạo kỹ năng trong quá trình làm việc. Người lao động nước ngoài tham gia Ikusei Shuro được nhìn nhận là lao động hợp pháp trong thị trường lao động Nhật Bản, chứ không còn là “học viên” hay “thực tập sinh” như trước đây.
Nói một cách dễ hiểu, Ikusei Shuro là mô hình vừa làm – vừa nâng cao kỹ năng, trong đó quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động được đặt gần hơn với người lao động Nhật Bản.
2.2. Vì sao Nhật Bản xóa bỏ chương trình Thực tập sinh kỹ năng?
Việc ra đời Ikusei Shuro không phải là thay đổi mang tính kỹ thuật, mà là một cuộc cải cách mang tính cấu trúc trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản.
Một số nguyên nhân chính dẫn tới việc xóa bỏ chương trình Thực tập sinh kỹ năng gồm:
- Sai lệch mục tiêu ban đầu: Thực tập sinh kỹ năng được giới thiệu là chương trình đào tạo, nhưng trên thực tế lại vận hành như một hình thức cung ứng lao động giá rẻ.
- Nhiều vụ việc vi phạm quyền lợi người lao động: lương thấp, làm thêm quá giờ, hạn chế chuyển việc, điều kiện sinh hoạt không đảm bảo.
- Tỷ lệ bỏ trốn cao, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh lao động nước ngoài, trong đó có lao động Việt Nam.
- Không phù hợp với bối cảnh già hóa dân số: Nhật Bản cần nguồn nhân lực ổn định, lâu dài, chứ không chỉ lao động ngắn hạn 3–5 năm.
Chính vì vậy, Ikusei Shuro được thiết kế nhằm giải quyết tận gốc những hạn chế của Thực tập sinh kỹ năng, đồng thời đáp ứng nhu cầu nhân lực bền vững cho nền kinh tế Nhật Bản.
2.3. Bản chất pháp lý của Ikusei Shuro
Một điểm cốt lõi cần nhấn mạnh là Ikusei Shuro không còn là “thực tập” theo nghĩa pháp lý.
Theo định hướng của Nhật Bản:
- Người tham gia Ikusei Shuro ký hợp đồng lao động rõ ràng với doanh nghiệp tiếp nhận.
- Mức lương được trả theo tiêu chuẩn lao động, không mang tính hỗ trợ hay phụ cấp như thực tập sinh.
- Quan hệ giữa doanh nghiệp và người lao động là quan hệ lao động – việc làm, chịu sự điều chỉnh trực tiếp của luật lao động Nhật Bản.
Điều này giúp người lao động nước ngoài, bao gồm lao động Việt Nam:
- Dễ dàng khiếu nại, bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp.
- Giảm tình trạng bị bóc lột dưới danh nghĩa “đào tạo”.
- Được tiếp cận tốt hơn với các chế độ bảo hiểm, phúc lợi xã hội.
2.4. Ikusei Shuro khác gì so với Thực tập sinh kỹ năng?
Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai chương trình là yếu tố quan trọng giúp người lao động đưa ra quyết định đúng đắn.
So sánh khái quát:
- Về tên gọi: Thực tập sinh kỹ năng nhấn mạnh “thực tập”, trong khi Ikusei Shuro nhấn mạnh “việc làm”.
- Về mục tiêu: Thực tập sinh hướng tới đào tạo ngắn hạn; Ikusei Shuro hướng tới phát triển kỹ năng gắn với việc làm bền vững.
- Về quyền lợi: Ikusei Shuro nâng cao vị thế pháp lý của người lao động.
- Về định hướng lâu dài: Ikusei Shuro được thiết kế để kết nối với các tư cách lưu trú dài hạn hơn.
Chính sự thay đổi này khiến Ikusei Shuro được đánh giá là bước tiến lớn trong chính sách lao động của Nhật Bản.
III. Cơ hội của Ikusei Shuro đối với lao động Việt Nam
Ikusei Shuro được đánh giá là chương trình mang tính cải cách sâu rộng, mở ra nhiều cơ hội mới cho lao động nước ngoài nói chung và lao động Việt Nam nói riêng. Những cơ hội này không chỉ nằm ở thu nhập, mà còn ở vị thế pháp lý, lộ trình nghề nghiệp và khả năng làm việc lâu dài tại Nhật Bản.
3.1. Chuyển đổi vị thế: từ “thực tập sinh” sang “người lao động thực thụ”
Cơ hội quan trọng nhất của Ikusei Shuro chính là sự thay đổi về bản chất pháp lý. Người lao động Việt Nam không còn bị xếp vào nhóm “thực tập sinh” – vốn dễ bị hiểu nhầm là học viên, mà được nhìn nhận là người lao động có hợp đồng, có trách nhiệm và quyền lợi rõ ràng.
Điều này mang lại nhiều lợi ích:
- Được bảo vệ đầy đủ hơn bởi Luật Lao động Nhật Bản
- Có cơ sở pháp lý rõ ràng để khiếu nại, yêu cầu bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp
- Giảm đáng kể tình trạng bị lợi dụng danh nghĩa “đào tạo” để trả lương thấp hoặc ép làm việc quá giờ
Đối với lao động Việt Nam – nhóm lao động từng chịu nhiều thiệt thòi trong chương trình Thực tập sinh – đây là bước tiến mang tính lịch sử.
3.2. Cơ hội cải thiện thu nhập và điều kiện làm việc
Khi chuyển sang mô hình “việc làm để phát triển kỹ năng”, mức thu nhập trong chương trình Ikusei Shuro được kỳ vọng:
- Tiệm cận mức lương thị trường, thay vì thấp hơn như nhiều đơn hàng thực tập sinh trước đây
- Minh bạch về lương cơ bản, lương làm thêm, phụ cấp và bảo hiểm
Điều này giúp người lao động:
- Rút ngắn thời gian hoàn vốn chi phí đi Nhật
- Có điều kiện tích lũy tài chính tốt hơn
- Giảm áp lực phải làm thêm quá sức hoặc tìm việc ngoài bất hợp pháp
Bên cạnh đó, môi trường làm việc trong Ikusei Shuro cũng được kỳ vọng cải thiện, do doanh nghiệp tiếp nhận phải tuân thủ nghiêm ngặt hơn các quy định về lao động nước ngoài.
3.3. Lộ trình nghề nghiệp rõ ràng, mở ra cơ hội làm việc dài hạn
Một điểm khác biệt lớn của Ikusei Shuro so với Thực tập sinh kỹ năng là định hướng lâu dài.
Thay vì chỉ giới hạn 3–5 năm rồi buộc về nước, Ikusei Shuro được thiết kế để:
- Giúp người lao động tích lũy kỹ năng thực tế ngay trong quá trình làm việc
- Tạo điều kiện chuyển sang Tokutei Ginou (kỹ năng đặc định) hoặc các tư cách lưu trú ổn định hơn
Với lao động Việt Nam có năng lực, đây là cơ hội:
- Gắn bó lâu dài với thị trường lao động Nhật Bản
- Nâng cao tay nghề, thu nhập theo thời gian
- Tích lũy kinh nghiệm quốc tế có giá trị khi về nước
3.4. Giảm nguy cơ bỏ trốn, nâng cao hình ảnh lao động Việt Nam
Trong nhiều năm, tình trạng thực tập sinh bỏ trốn đã trở thành vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của lao động Việt Nam tại Nhật Bản.
Ikusei Shuro, với việc nâng cao quyền lợi và vị thế người lao động, được kỳ vọng sẽ:
- Giảm động cơ bỏ trốn vì lương và điều kiện làm việc được cải thiện
- Giảm xung đột giữa người lao động và doanh nghiệp tiếp nhận
- Từng bước cải thiện hình ảnh lao động Việt Nam theo hướng kỷ luật – tay nghề – ổn định
Điều này không chỉ có lợi cho cá nhân người lao động, mà còn giúp mở rộng thêm cơ hội tiếp nhận lao động Việt Nam trong tương lai.
3.5. Cơ hội cho lao động trẻ, có định hướng học nghề bài bản
Ikusei Shuro đặc biệt phù hợp với lao động trẻ, có ý định:
- Học nghề nghiêm túc
- Làm việc lâu dài tại Nhật Bản
- Xây dựng sự nghiệp thay vì chỉ đi làm ngắn hạn kiếm tiền
Đối với nhóm lao động này, Ikusei Shuro không chỉ là cơ hội xuất khẩu lao động, mà là con đường phát triển nghề nghiệp quốc tế.
IV. Rủi ro và thách thức đối với lao động Việt Nam
Bên cạnh những cơ hội lớn, Ikusei Shuro cũng đặt ra không ít rủi ro và thách thức, đặc biệt đối với lao động Việt Nam vốn quen với mô hình Thực tập sinh kỹ năng trong nhiều năm.
4.1. Yêu cầu đầu vào khắt khe hơn
Khác với Thực tập sinh kỹ năng – nơi nhiều đơn hàng chỉ yêu cầu trình độ thấp, Ikusei Shuro nhiều khả năng sẽ:
- Nâng chuẩn trình độ tiếng Nhật ngay từ đầu
- Đánh giá nghiêm túc hơn về tay nghề, ý thức kỷ luật và khả năng thích nghi
Điều này đồng nghĩa với việc:
- Lao động học tiếng Nhật sơ sài, học đối phó sẽ khó tham gia
- Những người thiếu định hướng dài hạn có nguy cơ bị loại ngay từ vòng đầu
4.2. Giai đoạn chuyển tiếp dễ gây hiểu nhầm, mất cơ hội
Giai đoạn từ nay đến sau 1/4/2027 là thời kỳ chuyển tiếp phức tạp, với nhiều mốc thời gian quan trọng:
- Hạn nộp kế hoạch thực tập
- Hạn nhập cảnh 30/6/2027
- Quy định không tiếp nhận kế hoạch mới sau 1/4/2027
Nếu không nắm rõ thông tin chính thống, người lao động rất dễ:
- Nghe theo thông tin sai lệch, quảng cáo mập mờ
- Mất tiền, mất thời gian nhưng không đi được Nhật
- Lỡ cơ hội tham gia các chương trình phù hợp
4.3. Không được chuyển trực tiếp từ Thực tập sinh sang Ikusei Shuro
Theo Công văn 12/CQLLĐNN-TTCACP, thực tập sinh kỹ năng không được chuyển sang tư cách lưu trú Ikusei Shuro.
Điều này tạo ra rủi ro lớn cho những người:
- Đang kỳ vọng “đi thực tập sinh rồi chuyển thẳng sang chương trình mới”
- Không có kế hoạch dự phòng như Tokutei Ginou hoặc quay về nước học thêm
Nếu không được tư vấn rõ ràng ngay từ đầu, người lao động rất dễ rơi vào thế bị động.
4.4. Nguy cơ chi phí tăng nếu thiếu minh bạch
Trong bối cảnh chương trình mới, nhu cầu đi Nhật cao nhưng số lượng tiếp nhận có thể bị kiểm soát chặt, nguy cơ:
- Chi phí bị đẩy lên cao
- Xuất hiện các đơn vị môi giới không uy tín lợi dụng tâm lý lo lắng của người lao động
Nếu không lựa chọn đúng doanh nghiệp phái cử uy tín, người lao động có thể chịu gánh nặng tài chính lớn ngay từ đầu.
4.5. Áp lực thích nghi và đào thải cao hơn
Ikusei Shuro hướng tới nguồn nhân lực chất lượng, nên trong quá trình làm việc:
- Áp lực về năng suất, kỷ luật, đánh giá năng lực sẽ cao hơn
- Những lao động không theo kịp yêu cầu có nguy cơ bị đào thải sớm
Điều này đòi hỏi người lao động Việt Nam phải thay đổi tư duy, từ “đi làm vài năm kiếm tiền” sang “đi làm để phát triển nghề nghiệp”.
V. Người lao động Việt Nam cần chuẩn bị gì?
Để tận dụng cơ hội từ Ikusei Shuro, người lao động cần:
- Đầu tư tiếng Nhật sớm, không chỉ để đi mà còn để làm việc lâu dài.
- Nâng cao tay nghề, đặc biệt ở các ngành thiếu hụt nhân lực tại Nhật.
- Tìm hiểu kỹ chính sách, mốc thời gian, tránh nghe thông tin sai lệch.
- Lựa chọn doanh nghiệp phái cử uy tín, minh bạch chi phí.
VI. Kết luận
Ikusei Shuro không chỉ là sự thay thế cho chương trình Thực tập sinh kỹ năng, mà còn là bước ngoặt lớn trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản. Việc chuyển từ mô hình “thực tập” sang “việc làm để phát triển kỹ năng” cho thấy Nhật Bản đang hướng tới nguồn nhân lực ổn định, có tay nghề và gắn bó lâu dài.
Đối với lao động Việt Nam, đây vừa là cơ hội nâng cao vị thế, cải thiện thu nhập và điều kiện làm việc, vừa là thách thức sàng lọc mạnh mẽ về trình độ tiếng Nhật, kỹ năng nghề và ý thức kỷ luật. Những ai chủ động chuẩn bị sớm, nắm rõ lộ trình chuyển tiếp từ nay đến sau năm 2027 sẽ có lợi thế rất lớn trong giai đoạn thay đổi này.
Để đồng hành cùng người lao động Việt Nam trong giai đoạn chuyển mình quan trọng của thị trường lao động Nhật Bản, Việc làm Nhật Bản Ánh Dương hiện đang triển khai nhiều đơn hàng đi Nhật uy tín, chất lượng và ổn định, phù hợp với cả lộ trình Thực tập sinh hiện tại và định hướng lâu dài theo các chương trình mới như Ikusei Shuro và Tokutei Ginou.
Ưu điểm nổi bật tại Việc làm Nhật Bản Ánh Dương:
- ✅ Đơn hàng uy tín – chọn lọc kỹ, đến từ các doanh nghiệp Nhật Bản có môi trường làm việc ổn định
- ✅ Thu nhập cao, rõ ràng, lương và chế độ được công khai minh bạch ngay từ đầu
- ✅ Chi phí hợp lý, tối ưu quyền lợi cho người lao động
- ✅ Tư vấn chuyên nghiệp – tận tâm, hỗ trợ từ khâu định hướng, hồ sơ đến xuất cảnh
- ✅ Đào tạo tiếng Nhật bài bản, các khóa tiếng Nhật N5 dành cho người mới bắt đầu
- ✅ Hỗ trợ chỗ ở miễn phí trong quá trình học tập và chuẩn bị xuất cảnh
Với phương châm đặt quyền lợi người lao động lên hàng đầu, Việc làm Nhật Bản Ánh Dương không chỉ giúp bạn đi Nhật an toàn – đúng luật, mà còn định hướng con đường làm việc lâu dài, bền vững trong bối cảnh chính sách mới của Nhật Bản.
👉 Liên hệ ngay Việc làm Nhật Bản Ánh Dương để được tư vấn miễn phí, cập nhật đơn hàng mới nhất, và lựa chọn lộ trình đi Nhật phù hợp nhất với năng lực và kế hoạch tương lai của bạn.
LIÊN HỆ NGAY
CÔNG TY TNHH NHÂN LỰC ÁNH DƯƠNG – AMC.,LTD
TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ NHÂN KIỆT
TRUNG TÂM DẠY THÊM & HỌC THÊM ÁNH DƯƠNG
Trung tâm đào tạo: CSC Số 63 TK8, ấp Tiền Lân, xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, TP.HCM
CS1: Số 42 đường số 5, ấp Tiền Lân, Bà Điểm, Hóc Môn, TP. HCM
Hotline: 0985.738.889 (Ms.My); 0988.073.198 (Mr.Hùng)
Email: anhduongnhankiet@gmail.com
Website: nhankietanhduong.com
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@nhankietanhduong
– Fanpage: https://www.facebook.com/ngoaingunhankiet
